IVF Sürecinde Yumurta ve Embriyo Sayısı Neden Azalır? Folikülden Embriyoya Adım Adım

IVF sırasında hastaların en çok endişelendiği konulardan biri sayıların her aşamada azalmasıdır.

Ultrasonda 15 folikül görülebilir, OPU'da 11 oosit toplanabilir, bunların dokuzu olgun olabilir, altısı normal döllenebilir ve daha az sayıda embriyo blastokist aşamasına ulaşabilir.

Bu durumda doğal olarak şu soru ortaya çıkar:

Diğer yumurtalara ne oldu ve sayıların azalması tedavinin başarısız olduğu anlamına mı geliyor?

Mutlaka değil.

IVF birbirini takip eden biyolojik aşamalardan oluşur ve her folikül, oosit veya embriyo bir sonraki aşamaya geçmez.

Süreç:

foliküller → toplanan oositler → olgun oositler → döllenmiş oositler → gelişen embriyolar → blastokistler → transfer veya dondurmaya uygun embriyolar

şeklinde ilerleyebilir.

Fertiliv, hastaların tedaviyi tek bir sayıya göre değil, bütün aşamalarıyla değerlendirmelerine yardımcı olur.

Folikül ile Oosit Aynı Şey Değildir

Folikül yumurtalık içinde bulunan sıvı dolu yapıdır.

Oosit folikülün içinde gelişir.

Ultrasonda doktor folikülü görebilir ve ölçebilir ancak her folikül içindeki oositi doğrudan göremez.

Bu nedenle ultrasonda 12 folikül bulunması OPU'da kesin olarak 12 oosit elde edileceği anlamına gelmez.

Bazı foliküller:

Küçük olabilir

Daha geriden gelişebilir

Olgunlaşmamış oosit içerebilir

OPU sırasında oosit vermeyebilir

İlk sayı azalması bu nedenle:

ultrasondaki foliküller → elde edilen oositler

arasında görülebilir.

Ayrıca okuyun: Tüp Bebek Süreci Adım Adım: Yumurtalık Uyarımından Embriyo Transferine

Her Folikülden Neden Oosit Çıkmaz?

Foliküller aynı hızda büyümez.

Bazıları daha küçük kalabilir veya içindeki oosit beklenen maturasyon aşamasına ulaşmamış olabilir.

Bu nedenle OPU öncesi folikül sayısı over yanıtı hakkında önemli bilgi verse de kesin oosit sayısını garanti etmez.

Final Trigger Zamanlaması Önemlidir

OPU öncesi final oosit maturasyonu doktorun belirlediği zamanda yapılır.

Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği'nin (ESHRE) güncel kılavuzu trigger zamanlamasının folikül gelişimi, stimülasyon süresi, over yanıtı ve diğer klinik faktörler birlikte değerlendirilerek belirlenmesini destekler.

Uygun zamanlamaya rağmen bütün oositlerin olgun olması garanti edilemez.

Toplanan Oositlerin Hepsi Olgun Değildir

OPU sonrasında embriyoloji laboratuvarı oositleri değerlendirir.

Bazıları fertilizasyon için uygun maturasyon aşamasındayken bazıları daha immatür olabilir.

Örneğin:

10 oosit toplandı

ancak:

8'i olgun

olabilir.

Bu tek başına bir hata olduğunu göstermez.

Folikül büyüklüğü oosit maturasyonu hakkında bilgi verir ancak bunu yüzde yüz öngöremez.

İmmatür Oosit Daha Sonra Olgunlaşabilir mi?

Seçilmiş laboratuvar koşullarında immatür oositlerin maturasyonu değerlendirilebilir ve in vitro maturasyon ayrı bir yardımcı üreme tekniğidir.

Ancak standart stimüle IVF siklusunda olgun oosit elde edilmesinin rutin alternatifi değildir.

Bu nedenle raporda:

toplam oosit sayısı

ile

fertilizasyona uygun olgun oosit sayısı

ayrılmalıdır.

Her Olgun Oosit Neden Döllenmez?

Oosit maturasyonu döllenmeyi garanti etmez.

Fertilizasyon sperm ve oosit arasında karmaşık biyolojik bir süreçtir.

Klasik IVF veya ICSI uygulanabilir.

ICSI sırasında sperm oosite doğrudan enjekte edilse bile her oositte normal fertilizasyon oluşmayabilir.

Ayrıca okuyun: IVF ve ICSI Arasındaki Fark Nedir? Hangi Tedavi Ne Zaman Kullanılır?

ICSI Sayı Kaybını Önler mi?

Hayır.

ICSI yalnızca fertilizasyon sürecinin belirli bir aşamasını bypass eder.

ICSI:

Her oositin olgun olmasını

Her oositin normal fertilize olmasını

Her embriyonun gelişmesini

Her embriyonun blastokist olmasını

Her blastokistin transfere uygun olmasını

Her transferin gebelik oluşturmasını

garanti etmez.

Amerikan Üreme Tıbbı Derneği (ASRM), düşük oosit sayısı veya düşük over rezervinin tek başına rutin ICSI kullanımını desteklemediğini belirtmektedir.

Fertilizasyondan Sonra Ne Olur?

Normal fertilizasyondan sonra embriyo gelişimi başlar.

Embriyolar takip eden günlerde bölünür.

Bazıları normal ilerlerken bazıları yavaşlayabilir veya gelişimini durdurabilir.

Bu nedenle:

7 fertilize oosit

mutlaka:

7 transfer edilebilir embriyo

anlamına gelmez.

Embriyolar Neden Gelişimini Durdurabilir?

Olası faktörler:

Kadın yaşı

Oosit biyolojisi

Sperm faktörleri

Kromozomal sorunlar

Embriyonun gelişim kapasitesi

Laboratuvar faktörleri

olabilir.

Tek bir embriyonun neden durduğunu her zaman kesin olarak belirlemek mümkün değildir.

3. Günden 5. Güne Neden Sayı Azalır?

Embriyolar fertilizasyondan sonra bölünmeye devam eder.

Bazı embriyolar 3. güne ulaşsa bile 5. veya 6. gün blastokist aşamasına ulaşmayabilir.

Örneğin:

6 fertilize oosit

günde:

5 gelişen embriyo

ve sonrasında:

2 veya 3 blastokist

haline gelebilir.

Bu oran hastadan hastaya ve siklustan siklusa değişir.

5. Güne Kadar Embriyo Sayısının Azalması Kötü mü?

Mutlaka değil.

Blastokist gelişimi embriyonun gelişimsel seçilim aşamalarından biridir.

Sonuç:

Kadın yaşı

Olgun oosit sayısı

Fertilizasyon

Başlangıç embriyo sayısı

Önceki sikluslar

Embriyo gelişimi

ile birlikte değerlendirilmelidir.

“İyi Embriyo” Ne Demektir?

Embriyologlar embriyoları gelişim aşamasına ve morfolojik özelliklerine göre değerlendirir.

Blastokist aşamasında genişleme, iç hücre kitlesi ve trofektoderm görünümü gibi özellikler değerlendirilebilir.

Ancak morfoloji embriyonun bütün genetik özelliklerini göstermez.

İyi görünen bir embriyoda kromozomal bozukluk olabilir ve görünüm tek başına implantasyonu garanti etmez.

Her Blastokist Dondurulur veya Transfer Edilir mi?

Hayır.

Laboratuvar embriyonun transfer veya kriyoprezervasyon için uygunluğunu değerlendirir.

Embriyo:

Transfer için seçilebilir

Dondurulabilir

Daha fazla gözlem altında tutulabilir

Saklama kriterlerini karşılamayabilir

Bu nedenle blastokist sayısıyla dondurulan embriyo sayısı da farklı olabilir.

PGT Yapılırsa Ne Olur?

PGT ek bir seçim aşaması oluşturur.

Süreç:

oositler → fertilizasyon → embriyolar → biyopsiye uygun blastokistler → genetik test → sonuca göre uygun embriyolar

şeklinde devam edebilir.

Genetik sonuçlardan sonra sayı yeniden azalabilir.

Özellikle kadın yaşı arttıkça embriyolardaki kromozomal anormallik ihtimali artar.

PGT embriyoyu düzeltmez; test edilen embriyo hakkında bilgi sağlar.

Ayrıca okuyun: İstanbul’da PGT-A ve PGT-M ile IVF

Sayı Azalmasına Pratik Bir Örnek

Takipte:

14 folikül

OPU'da:

11 oosit

Bunlardan:

9 olgun oosit

Normal fertilizasyon:

7

günde gelişmeye devam eden:

6 embriyo

Blastokist:

3 embriyo

olabilir.

Bu durumda “14'ten 11 embriyo kaybettik” demek doğru değildir.

Başlangıçtaki 14 sayı embriyo değil, foliküldür.

Her aşama farklı bir biyolojik basamaktır.

Neden Başka Hastayla Karşılaştırma Yapmamalısınız?

Aynı folikül sayısına sahip iki hastanın sonuçları farklı olabilir.

Sayı tek başına şunları göstermez:

Yaş

Oosit maturasyonu

Sperm faktörleri

Fertilizasyon

Embriyo gelişimi

Önceki tedavi öyküsü

Bir hasta altı oositten iki blastokist elde edebilir.

Başka bir hasta 15 oositten yine iki blastokist elde edebilir.

Az Oosit Varsa Endişelenmeli misiniz?

Az sayıda oosit siklus içindeki fırsat sayısını azaltabilir ancak gebeliğin imkansız olduğu anlamına gelmez.

Şunlar daha önemlidir:

Kaçı olgun?

Kaçı fertilize oldu?

Embriyolar nasıl gelişti?

Kadın yaşı nedir?

Önceki sikluslarda ne oldu?

Yüksek ilaç dozu da düşük over rezervini her zaman yüksek oosit sayısına dönüştüremez.

ESHRE güncel kılavuzu stimülasyonun beklenen yanıt ve güvenliğe göre bireyselleştirilmesini desteklemektedir.

Çok Oosit Her Zaman Daha mı İyidir?

Hayır.

Daha fazla oosit daha fazla fırsat sağlayabilir ancak aşırı over yanıtı bazı hastalarda OHSS riskini artırabilir.

Amaç mümkün olan en yüksek sayı değil, uygun ve güvenli bir yanıttır.

Oosit Maturasyonu Çok Düşükse Ne İncelenir?

Toplanan oosit sayısı iyi ancak olgun oosit sayısı düşükse ekip:

Trigger zamanını

Trigger sırasında folikül büyüklüklerini

Foliküler gelişim uyumunu

Önceki siklusları

Diğer klinik faktörleri

değerlendirebilir.

Fertilizasyon Düşükse Ne Olur?

Yeterli sayıda olgun oosit olmasına rağmen fertilizasyon düşükse:

Klasik IVF mi ICSI mi kullanıldı?

Semen analizi nasıldı?

Önceki fertilizasyon sorunu var mıydı?

Aynı durum tekrarlandı mı?

soruları değerlendirilir.

Klasik IVF ile total veya ciddi düşük fertilizasyon olduysa sonraki siklusta ICSI değerlendirilebilir.

Ayrıca okuyun: Başarısız IVF Sonrası ICSI: Ne Zaman Daha Uygun Bir Seçenek Olabilir?

Fertilizasyon İyi Ama Blastokist Sayısı Düşükse

Bu farklı bir aşamadır.

Olgun oositler iyi fertilize olmuş ancak embriyolar daha sonra gelişimini durdurmuşsa yalnızca fertilizasyon yöntemini değiştirmek sorunu çözmeyebilir.

Kadın yaşı, oosit, sperm, embriyo gelişimi ve laboratuvar bulguları birlikte değerlendirilmelidir.

IVF Sonrası Hangi Sayıları İstemelisiniz?

Sadece:

“Kaç embriyom var?”

diye sormayın.

Şunları öğrenin:

Beklenmeyen Sayı Kaybının Nerede Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Folikül Sayısı ile Oosit Sayısı Arasında Büyük Fark

Stimülasyon ve OPU aşaması değerlendirilir.

Çok Oosit Ama Az Olgun Oosit

Maturasyon ve trigger faktörleri incelenir.

Olgun Oosit Sayısı İyi Ama Fertilizasyon Düşük

Fertilizasyon yöntemi ve erkek faktörü değerlendirilir.

Fertilizasyon İyi Ama Embriyolar Duruyor

Oosit, sperm, embriyo gelişimi ve laboratuvar faktörleri incelenir.

İyi Embriyolar Var Ama Gebelik Yok

Değerlendirme artık fertilizasyondan çok transfer ve implantasyon aşamasına kayar.

Tek Embriyo Siklusun Başarısız Olduğu Anlamına mı Gelir?

Hayır.

Transfer veya dondurmaya uygun tek embriyo bile tedavi fırsatı oluşturur.

Ancak tek embriyonun gebelik sağlayacağı garanti edilemez.

Sonuç yaş ve embriyo özellikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Sonraki Siklusta Sayılar İyileştirilebilir mi?

Bazen, en büyük azalmanın hangi aşamada olduğuna bağlı olarak değişiklik yapılabilir.

Örneğin:

Stimülasyon planı

Trigger zamanı

Fertilizasyon yöntemi

Erkek faktörü değerlendirmesi

Önceki embriyoloji sonuçları

yeniden gözden geçirilebilir.

Ancak bütün sayı kaybı önlenebilir değildir.

Bir kısmı insan üreme biyolojisinin doğal parçasıdır.

Gerçekçi hedef:

%100 maturasyon + %100 fertilizasyon + %100 blastokist

değildir.

İnternetteki Sabit Oranları Kural Olarak Görmeyin

İnternette maturasyon, fertilizasyon veya blastokist gelişimi için sabit yüzdeler görebilirsiniz.

Bu oranlar bazı hasta gruplarında genel fikir verebilir ancak bireysel siklus için kesin kural değildir.

Sonuçlar:

Yaş

Tanı

Oosit sayısı

Sperm

Fertilizasyon yöntemi

Önceki tedavi

Laboratuvar

gibi faktörlerle değişir.

IVF Sayı Azalması Checklist'i

Şunları sorun:

OPU öncesinde kaç folikül vardı?

Folikül büyüklükleri neydi?

Kaç oosit toplandı?

Kaçı olgundu?

Hangi fertilizasyon yöntemi kullanıldı?

Kaçı normal fertilize oldu?

Embriyolar gün gün nasıl gelişti?

Kaçı blastokiste ulaştı?

Kaç embriyo donduruldu?

Takipte kalan embriyo var mı?

PGT yapıldıysa kaç embriyoya biyopsi yapıldı?

En büyük sayı azalması hangi aşamada oldu?

Bu sonuç benim durumumda bekleniyor muydu?

Sonraki siklusta değiştirilebilecek bir nokta var mı?

Sonuç

Folikül sayısından daha az embriyo elde edilmesi IVF siklusunun otomatik olarak başarısız olduğu anlamına gelmez.

Süreçte birkaç biyolojik aşama vardır:

foliküller → oositler → olgun oositler → fertilizasyon → gelişen embriyolar → blastokistler → transfer veya dondurmaya uygun embriyolar

Her aşamada sayı azalabilir.

Önemli olan yalnızca kaç tane “kaybedildiği” değil:

Sayı hangi aşamada azaldı ve bu azalma hastanın durumu için beklenen bir sonuç muydu?

Tedaviyi yalnızca ilk ultrasondaki folikül sayısına veya OPU günündeki oosit sayısına göre değerlendirmeyin.

Bütün embriyoloji raporu gerçek tabloyu gösterir.

Fertiliv, hastaların stimülasyon, OPU, fertilizasyon ve embriyo gelişimi raporlarını düzenlemelerine ve IVF siklusunun bütün olarak değerlendirilmesini koordine etmelerine yardımcı olur.

IVF siklus sonuçlarınızı ve sonraki tedavi adımlarınızı görüşmek için Fertiliv ile WhatsApp üzerinden konsültasyon randevusu alabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular: IVF Sürecinde Yumurta ve Embriyo Sayısı Neden Azalır? Folikülden Embriyoya Adım Adım

Folikül Sayısı Oosit Sayısına Eşit midir?

Hayır. Her folikülden mutlaka oosit elde edilmez.

Bazı Oositler Neden İmmatürdür?

Foliküller aynı hızda gelişmediği için OPU sırasında oositler farklı maturasyon aşamalarında olabilir.

Her Olgun Oosit Fertilize Olmalı mı?

Hayır. ICSI yapılsa bile her oositte normal fertilizasyon garanti edilmez.

Bazı Embriyolar 5. Günden Önce Neden Durur?

Oosit, sperm, kromozomal, embriyonik gelişim ve laboratuvar faktörleri rol oynayabilir.

3. Günden 5. Güne Embriyo Sayısının Azalması Normal mi?

Evet, olabilir. Her embriyo blastokist aşamasına ulaşmaz.

Tek Embriyo Elde Etmek Siklusun Başarısız Olduğu Anlamına mı Gelir?

Hayır. Transfer veya dondurmaya uygun bir embriyo hâlâ tedavi fırsatıdır.

Az Oosit ICSI Gerektirir mi?

Otomatik olarak hayır. Düşük oosit sayısı tek başına rutin ICSI için kanıtlanmış bir neden değildir.

Embriyoloji Laboratuvarından Hangi Bilgileri İstemeliyim?

Toplanan ve olgun oosit sayısı, fertilizasyon, günlük embriyo gelişimi, blastokist ve dondurulan embriyo sayılarını isteyin.