
Tüp Bebekte Embriyo Sınıflandırması: Embriyo Dereceleri Ne Anlama Gelir ve İyi Kalite Gebeliği Garanti Eder mi?

Manar Hecazi

Majd Eddin Khaled
Tüp bebek veya ICSI sonrasında embriyoloji raporunda şu ifadeler görülebilir:
4AA embriyo
veya:
5AB ve 4BB blastokist.
Bu noktada hastaların ilk sorusu genellikle şudur:
4AA embriyo çok iyi olduğu için gebelik kesin midir?
BB veya BC embriyo ise başarısız mı olacaktır?
Embriyo sınıflandırması bu kadar kesin değildir.
Derecelendirme, embriyoloğun embriyonun gelişim aşamasını ve mikroskop altındaki morfolojisini tanımlamasına ve mevcut embriyoları transfer veya dondurma için sıralamasına yardımcı olur.
Gebeliği garanti etmez ve embriyonun kromozomal olarak normal olduğunu göstermez.
Embriyo Sınıflandırması Nedir?
Embriyolar laboratuvarda gelişirken morfolojik olarak değerlendirilir.
Kriterler gelişim aşamasına göre değişir.
Bölünme aşamasında:
Hücre sayısı.
Hücre simetrisi.
Fragmentasyon.
Bölünme paterni.
Diğer hücresel özellikler
değerlendirilebilir.
Blastokist aşamasında ise:
Blastokist genişlemesi.
İç hücre kitlesi.
Trofektoderm
değerlendirilir.
Bu değerlendirmeler 4AA, 5AB veya 3BB gibi skorlar oluşturur.
3. Gün Embriyosu Neden Farklı Değerlendirilir?
Üçüncü gün embriyosu ile blastokist yapısal olarak farklıdır.
Üçüncü günde embriyo birkaç blastomerden oluşur.
Blastokist aşamasında ise:
Sıvı dolu boşluk.
İç hücre kitlesi.
Dış trofektoderm tabakası
oluşmuştur.
Bu nedenle farklı sınıflandırma sistemleri kullanılır.
3. Gün Embriyosunda Neye Bakılır?
Hücre sayısı
Embriyonun gelişim zamanına uygun sayıda hücreye ulaşması değerlendirilir.
Hücre simetrisi
Benzer büyüklükte blastomerler morfolojik açıdan daha uygun kabul edilebilir.
Fragmentasyon
Hücreler arasında çekirdeksiz sitoplazmik parçalar bulunabilir.
Fragmentasyon arttıkça morfolojik değerlendirme etkilenebilir.
Nükleer özellikler
Multinükleasyon gibi bulgular da kaydedilebilir.
Ancak 3. gün görüntüsü hangi embriyonun kesin olarak blastokiste ulaşacağını göstermez.
İyi Görünen 3. Gün Embriyosu Mutlaka 5. Güne Ulaşır mı?
Hayır.
Üçüncü günde iyi görünen bir embriyo daha sonra yavaşlayabilir veya gelişimi durabilir.
Daha az ideal görünen başka bir embriyo ise gelişmeye devam edebilir.
Embriyolar Neden 5. Güne Ulaşmaz? yazısında bu konu ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Blastokist Nedir?
Blastokist, genellikle fertilizasyondan sonraki 5. veya 6. günde ulaşılan ileri embriyo gelişim aşamasıdır.
Değerlendirmede üç temel unsur bulunur:
Genişleme derecesi.
İç hücre kitlesi (ICM).
Trofektoderm (TE).
Birçok embriyoloji laboratuvarı Gardner sistemi veya benzer bir sistem kullanır.
4AA veya 5AB'deki Rakam Ne Anlama Gelir?
Rakam genellikle blastokistin genişleme ve zona pellucida'dan çıkma aşamasını gösterir.
1
Erken blastokist.
2
Blastokist boşluğu büyümüştür.
3
Tam blastokist.
4
Genişlemiş blastokist.
5
Zona dışına çıkmaya başlayan, yani hatching blastokist.
6
Tamamen hatched blastokist.
Rakam tek başına kalite puanı değildir.
Esas olarak gelişim aşamasını tarif eder.
İlk Harf Ne Anlama Gelir?
İlk harf genellikle iç hücre kitlesini (ICM) değerlendirir.
Bu hücre grubu esas olarak fetüsün oluşumuna katkı sağlar.
A
Çok sayıda, sıkı şekilde gruplanmış hücre.
B
Orta sayıda veya daha gevşek hücre grubu.
C
Az sayıda veya daha az belirgin hücre.
İkinci Harf Ne Anlama Gelir?
İkinci harf trofektodermi değerlendirir.
Bu dış hücre tabakası ileride plasental dokuların oluşumuna katkı sağlar.
A
Çok sayıda ve daha düzenli hücre.
B
Orta sayıda ve daha az düzenli hücre.
C
Daha az sayıda veya daha seyrek hücre tabakası.
4AA Ne Demektir?
Basitçe:
4 = genişlemiş blastokist.
İlk A = iyi morfolojik ICM.
İkinci A = iyi morfolojik trofektoderm.
4AA bu nedenle yüksek morfolojik kalite grubunda değerlendirilir.
Ancak gebeliği garanti etmez.
5AA Ne Demektir?
5AA, zona dışına çıkmaya başlayan hatching blastokist aşamasındaki ve hem ICM hem de trofektoderm değerlendirmesi iyi olan embriyoyu ifade eder.
Diğer bilgiler benzer olduğunda transfer sıralamasında üst sıralarda olabilir.
4AB Ne Demektir?
4AB:
Genişleme derecesi 4.
ICM A.
Trofektoderm B.
anlamına gelir.
B harfi embriyonun “kötü” olduğunu göstermez.
Sadece o kısmın A'ya göre daha az ideal morfolojide olduğunu ifade eder.
3BB Ne Demektir?
3BB, tam blastokist aşamasındaki ve hem ICM hem trofektoderm açısından orta morfolojik değerlendirmeye sahip embriyodur.
Laboratuvar kriterlerine göre transfer veya dondurma için uygun olabilir.

AA Her Zaman AB veya BB'den Daha mı İyidir?
Morfolojik sıralamada çoğu zaman daha üstte yer alır.
Ancak:
AA başarılı olur, BB başarısız olur
şeklinde yorumlanamaz.
Derecelendirme olasılıkları sıralar, sonucu garanti etmez.
İyi Kalite Embriyo Gebeliği Garanti Eder mi?
Hayır.
Yüksek dereceli embriyo bile:
İmplante olmayabilir.
Biyokimyasal gebelikle sonuçlanabilir.
Gebelik daha sonra durabilir.
Sonucu etkileyen diğer faktörler:
Kadın yaşı.
Embriyonun kromozomal durumu.
Endometrium.
Transfer zamanlaması.
Diğer klinik faktörler.
Orta Kalite Embriyodan Sağlıklı Bebek Olabilir mi?
Evet.
AB, BA, BB ve başka derecelerdeki embriyolar gebelik ve sağlıklı canlı doğumla sonuçlanabilir.
AA olmaması şans olmadığı anlamına gelmez.
C Dereceli Embriyo Başarılı Olabilir mi?
Bazı durumlarda evet.
C, daha düşük morfolojik değerlendirme anlamına gelir.
Ortalama beklenti daha düşük olabilir ancak olasılık sıfır değildir.
Transfer kararı tüm klinik durumla birlikte verilir.
Embriyo Derecesi Genetik Olarak Normal Olduğunu Gösterir mi?
Hayır.
Bu çok önemli bir ayrımdır.
Morfoloji:
görünüm ve gelişimi
değerlendirir.
Kromozomal durum ise farklı bir bilgidir.
5AA bir embriyo anöploid olabilir.
4BB bir embriyo euploid olabilir.
Embriyo Derecelendirmesi ile PGT-A Arasındaki Fark Nedir?
Embriyo derecelendirmesi:
Morfolojik değerlendirmedir.
Biyopsi gerektirmez.
Görünüm ve gelişime göre sıralama yapar.
PGT-A ise:
Genellikle blastokistten trofektoderm biyopsisi gerektirir.
Örneklenen hücrelerde kromozom kopya sayısını değerlendirir.
Morfolojiden farklı bilgi sağlar.
PGT-A her IVF hastasında otomatik olarak gerekli değildir.
PGT-A Yapılırsa Morfolojinin Önemi Kalmaz mı?
Hayır.
Euploid embriyolar arasında bile:
Gelişim günü.
Genişleme.
ICM.
Trofektoderm
transfer sıralamasında kullanılabilir.
5. Gün Embriyosu 6. Gün Embriyosundan Daha mı İyidir?
Bazı gruplarda 5. gün blastokistleri ortalamada daha iyi sonuçlarla ilişkili olabilir.
Ancak 6. gün embriyoları:
Dondurulabilir.
Biyopsi yapılabilir.
Transfer edilebilir.
Sağlıklı canlı doğum sağlayabilir.
Bu nedenle yalnızca gün bilgisiyle karar verilmemelidir.
7. Gün Blastokistleri Ne Olur?
Bazı embriyolar 7. günde blastokist olur.
Ortalama beklentileri daha düşük olabilir ancak otomatik olarak kullanılamaz kabul edilmez.
Laboratuvarın değerlendirmesine göre dondurma veya transfer düşünülebilir.
5AA Her Zaman 4AA'dan Daha mı İyidir?
Hayır.
Rakam gelişim ve genişleme aşamasını gösterir.
5'in her klinik durumda 4'ten “daha kaliteli” olduğu şeklinde basit bir puan sistemi değildir.
Embriyo Derecesi Gün İçinde Neden Değişebilir?
Embriyo gelişmeye devam eder.
Sabah 3BB olarak görülen bir blastokist birkaç saat sonra genişleyerek 4BB olabilir.
Bu nedenle derecenin hangi zamanda verildiği önemlidir.
İki Laboratuvar Neden Farklı Derece Verebilir?
Morfolojik değerlendirmede gözlemci yorumu vardır.
Farklılıklar:
Embriyolog deneyimi.
Kullanılan sistem.
Değerlendirme zamanı.
A ve B sınırlarının yorumlanması
nedeniyle oluşabilir.
Embriyo Sınıflandırması Tamamen Objektif midir?
Hayır.
Standartlaştırılmış ve faydalı bir sistemdir, ancak mutlak objektif bir ölçüm değildir.
Küçük gözlemci farklılıkları olabilir.
Dondurma ve Çözme Dereceyi Değiştirir mi?
Çözme sonrasında blastokist geçici olarak küçülebilir ve daha sonra yeniden genişleyebilir.
Bu nedenle çözme sonrası ilk görüntüsü dondurma öncesinden farklı olabilir.
Laboratuvar:
Hücre sağkalımını.
Yeniden genişlemeyi.
Çözme sonrası morfolojiyi
değerlendirir.
Hangi Embriyonun Önce Transfer Edileceğine Nasıl Karar Verilir?
Şunlar birlikte değerlendirilebilir:
Blastokist günü.
Genişleme derecesi.
ICM.
Trofektoderm.
Varsa PGT-A sonucu.
Hastanın öyküsü.
Laboratuvar politikası.
Her merkezde tamamen aynı sıralama olmayabilir.
Hangi Embriyolar Dondurulur?
Laboratuvarlar belirli gelişim ve morfoloji kriterlerini karşılayan embriyoları dondurur.
güne ulaşmış her embriyo otomatik olarak dondurulmaz.
Düşük Dereceli Bir Embriyo Neden Dondurulmayabilir?
Laboratuvar embriyonun dondurma/çözme sonrası potansiyelinin çok düşük olduğunu değerlendirebilir.
Ancak dondurma eşikleri merkezden merkeze değişebilir.
İki Orta Kalite Embriyo mu, Bir İyi Embriyo mu Transfer Edilmeli?
Bu karar yalnızca kaliteye göre verilmez.
Birden fazla embriyo transferi çoğul gebelik riskini artırır.
Embriyo sayısı:
Yaş.
Embriyo aşaması.
Kalite.
Tedavi öyküsü.
Tıbbi ve yasal kurallar
ile birlikte değerlendirilmelidir.
Embriyo Derecesi Kadın Yaşından Daha mı Önemlidir?
Farklı bilgiler verirler.
Kadın yaşı embriyo anöploidi olasılığıyla güçlü şekilde ilişkilidir.
Derecelendirme ise mevcut embriyolar arasında morfolojik sıralama yapar.
Aynı 4AA derecesi farklı yaşlarda aynı kromozomal olasılığı anlamına gelmez.
Birkaç AA Embriyo Transfer Edilmesine Rağmen Gebelik Olmayabilir mi?
Evet.
Morfoloji diğer tüm faktörleri ortadan kaldırmaz.
Tekrarlayan başarısızlıkta yaş, genetik test durumu, transfer sayısı, transfer kalitesi ve endometrium birlikte değerlendirilmelidir.
Embriyo Derecesi Sonradan İyileştirilebilir mi?
BB embriyoyu ilaçla AA'ya dönüştüren kanıtlanmış bir tedavi yoktur.
Derece gelişim sırasında gözlenen morfolojiyi tanımlar.
Takviyeler AA Embriyo Oluşturur mu?
Hiçbir takviye belirli bir embriyo derecesini garanti etmez.
Her Laboratuvar AA, AB ve BB Sistemini mi Kullanır?
Hayır.
Bazıları Gardner veya modifiye sistemleri kullanır.
Bazıları:
İyi.
Orta.
Düşük
gibi sınıflandırmalar kullanabilir.
Bu nedenle dışarıdan gelen raporda kullanılan sistem mutlaka öğrenilmelidir.
Embriyoloji Raporunda Neler Bulunmalı?
Yararlı bilgiler:
Olgun yumurta sayısı.
Normal fertilizasyon sayısı.
Her embriyonun gelişimi.
Varsa 3. gün bulguları.
Blastokist gelişim günü.
Son blastokist derecesi.
Dondurulan embriyolar.
Yapıldıysa PGT sonuçları.
Örnek: 5AA, 4AB ve 4BB
Bir hastada:
5AA.
4AB.
4BB.
embriyolar olduğunu düşünelim.
Diğer özellikler benzer ve genetik test yapılmamışsa 5AA morfolojik olarak daha yüksek sırada değerlendirilebilir.
Ancak bu:
5AA kesin tutacak.
4BB tutmayacak.
5AA kesin euploid.
anlamına gelmez.
4BB Euploid, 5AA Aneuploid ise Ne Olur?
Bu durumda yalnızca morfolojiye bakarak 5AA'yı tercih etmek doğru olmaz.
Bu örnek:
morfoloji ile kromozomal bilginin farklı olduğunu
gösterir.
AA Embriyom Yoksa Endişelenmeli miyim?
Hayır.
AB, BA, BB ve başka derecelerdeki embriyolardan da sağlıklı gebelikler elde edilir.
Doğru soru:
Hangi embriyolar mevcut ve bunları sıralarken hangi bilgiler kullanıldı?
olmalıdır.
Doktor veya Embriyoloğa Hangi Sorular Sorulmalı?
Embriyo hangi gün blastokist oldu?
Hangi derecelendirme sistemi kullanıldı?
Rakam neyi gösteriyor?
Harfler neyi gösteriyor?
Embriyo transfer için uygun mu?
Dondurmak için uygun mu?
PGT-A yapıldı mı?
Neden bu embriyo ilk sırada seçildi?
Daha sonra kullanılabilecek embriyolar var mı?
Morfoloji dışında hangi faktörler dikkate alındı?
Sonuç
Embriyo derecelendirmesi, embriyoları gelişim aşaması ve morfolojilerine göre sıralamak için kullanılan önemli bir araçtır.
Blastokist aşamasında 4AA veya 5AB gibi skorlar genellikle:
genişleme derecesi + iç hücre kitlesi + trofektoderm değerlendirmesinden
oluşur.
Yüksek morfolojik dereceler ortalamada daha iyi sonuçlarla ilişkili olabilir ancak implantasyon veya canlı doğumu garanti etmez.
AA embriyo mutlaka kromozomal olarak normal değildir.
BB embriyo ise mutlaka anormal veya gebelik oluşturamayacak durumda değildir.
Morfolojik sınıflandırma ve PGT-A farklı bilgiler sağlar.
Embriyo derecesi; kadın yaşı, embriyonun gelişim günü, varsa genetik test sonucu, önceki tedaviler ve mevcut toplam embriyo sayısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Fertiliv'de embriyoloji raporları değerlendirilerek çiftlerin embriyo derecelerini ve transfer/dondurma seçeneklerini daha doğru anlamasına yardımcı olunur.
Sık Sorulan Sorular
4AA Embriyo Ne Demektir?
Genellikle genişlemiş bir blastokist ile iyi ICM ve iyi trofektoderm morfolojisini ifade eder.
5AA Embriyo Gebeliği Garanti Eder mi?
Hayır. Yüksek kalite ortalama olasılığı artırabilir ancak implantasyon veya canlı doğumu garanti etmez.
BB Embriyo ile Gebelik Olabilir mi?
Evet. BB embriyolar gebelik ve sağlıklı canlı doğumla sonuçlanabilir.
AA Embriyo Kromozomal Olarak Normal midir?
Mutlaka değil. Morfolojik derece kromozom sayısını göstermez.
6. Gün Embriyosu 5. Gün Embriyosundan Daha mı Kötüdür?
Mutlaka değil. Altıncı gün blastokistleri de transfer ve dondurma için uygun olabilir ve başarılı gebeliklere yol açabilir.
